Stefan Wyszyński urodził się 3 sierpnia 1901 roku we wsi Zuzela nad Bugiem, jako drugie z pięciorga dzieci organisty Stanisława Wyszyńskiego i Julianny z Karpiów. W domu rodzinnym nad łóżkiem przyszłego prymasa wisiały dwa obrazy: Matka Boska Częstochowska i Matka Boska Ostrobramska. Pierwszą z nich szczególnym kultem otaczał ojciec Stefana, drugą – matka. Religijność maryjna bliska była więc Wyszyńskiemu już od czasów dzieciństwa.
– Jaki zawód wykonywał ojciec Stefana?
– Jakie dwa obrazy wisiały nad łóżkiem Stefana?
W 1910 roku rodzina Wyszyńskich przeprowadziła się do Jędrzejewa. Tego samego roku, zmarła jego matka. Stefan miał zaledwie 9 lat. Umierająca matka powiedziała mu: “Stefan – ubieraj się… Ubieraj się, ale nie tak się ubieraj, inaczej się ubieraj“. Interpretuje się, że w ten sposób dała mu do zrozumienia, że jej wolą i matczyną intuicją jest, aby został kapłanem.
– Ile lat miał Stefan gdy umarła mu matka?
Gdy Stefan ukończył gimnazjum poszedł do liceum Piusa X we Włocławku, które było zarazem Niższym Seminarium Duchownym. Po zdaniu matury wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego we Włocławku.
W tym czasie bardzo chorował. Nie przyjął sakramentu święceń z kolegami, gdyż był w tym czasie w szpitalu. Święcenia przyjął je sam, ponad miesiąc później. Gdy przyszedł do katedry, kościelny powiedział do niego: “ Proszę księdza, z takim zdrowiem to chyba raczej trzeba iść na cmentarz, a nie do święceń. ..”.
– Jakie liceum ukończył Stefan Wyszyński?
– Z jakim miastem, z racji edukacji, był związany prymas Wyszyński?
Po odbytej kuracji, w październiku 1924 został wikariuszem, czyli zastępcą proboszcza we włocławskiej parafii katedralnej oraz m.in. redaktorem dziennika diecezjalnego „Słowo Kujawskie”. Rok później rozpoczął dodatkowe studia z prawa kanonicznego.
– Jakie obowiązki pełnił Stefan po święceniach?
– W którym roku został księdzem?
– Ile lat miał, gdy został księdzem?
– Co dodatkowo studiował Wyszyński?
Po wybuchu II wojny światowej z polecenia swojego przełożonego bp. Michała Kozala, późniejszego błogosławionego, ukrywał się w niebezpieczeństwie aresztowania przez Gestapo w różnych miejscowościach.
W czerwcu 1942 udał się do Lasek, zostając kapelanem Zakładu dla Niewidomych, którym był do 1945. W okresie powstania warszawskiego był także kapelanem Armii Krajowej w grupie „Kampinos” i szpitalu powstańczym w Laskach.
– W jakim zakładzie jako kapelan pracował ks. Wyszyński?
– W jakiej grupie był kapelanem wojskowym?
– Kto chciał aresztować Wyszyńskiego?
Po wojnie ks. Wyszyński wrócił do Włocławka, jednak już w marcu 1946 roku papież Pius XII mianował go biskupem lubelskim. W swoim herbie biskupim umieścił słowa „Soli Deo” (Samemu Bogu). Dnia 22 października 1948 roku został mianowany arcybiskupem gnieźnieńskim i warszawskim oraz prymasem
Polski.
– W którym roku ks. Wyszyński został biskupem?
– Jakie zawołanie sobie przyjął?
Początkowo prymas szukał ugody z komunistami, uważając, że wojna już i tak wyniszczyła polskie społeczeństwo. W 1950 roku podpisał z władzami porozumienie gwarantujące polskiemu Kościołowi swobodę działalności duszpasterskiej. Niestety porozumienie pozostało tylko na papierze. W związku z brutalnymi atakami na biskupów i księży katolickich oraz dekretem Rady Państwa o obsadzaniu stanowisk kościelnych, wydał w 1953 roku słynny protest Kościoła katolickiego „Non possumus” (Nie możemy).
– W którym roku podpisano nigdy nie wprowadzone w życie porozumienie między rządem a Kościołem?
– Co oznaczają słynne słowa „Non possumus”?
W 1953 roku został mianowany przez papieża kardynałem. Zwyczajowo taki kardynał udaje się do Rzymu, by spotkać się z papieżem i tradycyjnie odebrać kapelusz kardynalski. Niestety Wyszyński nie mógł pojechać po odbiór kapelusza kardynalskiego, gdyż nie otrzymał paszportu, a we wrześniu 1953 roku został aresztowany. Późnym wieczorem 25 września 1953 Wyszyński został zatrzymany w tzw. małym salonie papieskim, znajdującym się na parterze Domu Arcybiskupów Warszawskich. Z rzeczy osobistych zabrał ze sobą tylko różaniec i brewiarz. Był przetrzymywany w katolickich klasztorach z siostrą zakonną Marią Leonią Graczyk i księdzem Stanisławem Skorodeckim.
– Dlaczego nie mógł udać się do Rzymu?
– W którym roku został aresztowany?
– Co zabrał ze sobą do miejsca internowania (aresztowania)?
Był więziony kolejno w kilku polskich klasztorach, inwigilowany i szykanowany, ale nie załamał się. Podczas uwięzienia wpadł na pomysł odnowienia ślubów złożonych Matce Bożej przez króla Jana Kazimierza w 1656 r. Prymas napisał specjalną modlitwę, którą nazwał – JASNOGÓRSKIE ŚLUBY NARODU POLSKIEGO. Z powodu internowania sam nie mógł brać w nich udziału. Tekst ślubów przekazały innym biskupom siostry u których przebywał prymas. Przemyciły je pomimo dokładnych kontroli Służby Bezpieczeństwa. Śluby w imieniu prymasa odczytał na Jasnej Górze biskup Michał Klepacz. Uroczystość ta zgromadziła ponad milion wiernych. Prymas niedługo potem został uwolniony.
– Jaki król złożył śluby imieniu narodu polskiego Matce Bożej?
– W którym roku odnowiono te śluby?
– Ilu wiernych uczestniczyło w tej uroczystości?
Prymas Stefan Wyszyński zmarł 28 maja 1981 roku w Warszawie. Osiem lat później papież Jan Paweł II rozpoczął jego proces beatyfikacyjny. Za swoje zasługi przez historię został nazwany Prymasem Tysiąclecia. Odegrał też dużą role w światowym Kościele katolickim, uczestnicząc w 4 konklawe oraz obradach II SoboruWatykańskiego. Jego beatyfikacja obyła się w świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie dnia 12 września 2021 roku.
– Kiedy odbyła się beatyfikacja prymasa?
– Który papież rozpoczął proces beatyfikacyjny Prymasa Tysiąclecia?
– W którym roku zmarł Stefan Wyszyński?
Ćwiczenia:
https://wordwall.net/pl/resource/754094/stefan-kardyna%C5%82-wyszy%C5%84ski
https://wordwall.net/pl/resource/1752497/religia/prymas-stefan-wyszy%c5%84ski